شناسایی و معرفی رویشگاه گونه با ارزش بنه در اکوسیتم خشک و نیمه حشک شهرستان بجستان خراسان رضوی و تعیین پارامترهای اکولوژیکی آن از اهداف عمده این مقاله می باشد. جنگلهای مناطق ایران تورانی بجستان محاط در بیابان جزء اکوسیستم های شکننده هستند. اين مناطق در کوهستانهای اطراف روستای نیان شهرستان بجستان قرار دارند. با جنگل گردشيهاي بعمل آمده به همراه كارشناسان و قرقبانهاي منطقه30 نقطه تصادفی در لکه هایی كه حاوي گونه مورد نظر بودند، برداشت شدند. نقاط تصادفي در منطقه ای با وسعت حدود 800 هکتار پياده شد. بمنظور مطالعه فلورستیکی و الگوی پراکنش روش فاصله نزدیکترین گونه تا نقطه تصادفی بکار گرفته شد. براي تعيين الگوي مكاني درختان بنه از شاخص (Johnson and Zimmer,1985)استفاده شده است. شاخص ها و صفات اکولوژیکی نظیر ارتفاع درخت، متوسط قطر تاج پوشش، ارتفاع از سطح دریا، جهت شیب و فاصله نقطه تصادفی تا نزدیکترین فرد اندازه گیری و در فرمهای مربوطه یادداشت گردید. برای ارزیابی آماری و رسم نمودارها، از نرم افزارهایArc view, AutoCAD و Excel استفاده شد. آناليز داده ها به كمك شاخص مذكور انجام شد و با درصد خطای زیر%5، الگوي پراكنش درختان به صورت تصادفی متمایل به كپه اي بدست آمد. با استفاده از روش فاصله تا نزدیکترین فرد، میانگین تراکم بنه در منطقه مورد مطالعه 63  پایه در هکتار برآورد شد. با توجه به خشکسالی های منطقه، فشار دام، پراکنش کم و نامناسب بارندگی، فاکتورهای خاکی و سایر عوامل اکولوژیک زادآوری و استقرار بنه بسیار کم است و با توجه به درصد قرار گیری بنه درشیبهای رو به شمال بایستی توسط دستگاههای اجرایی برنامه ریزی های لازم همچون غنی سازی، حفاظت پایه های مادری و توسعه این درخت مقاوم به خشکی در جهات شمالی بعمل آید و کمنرین توسعه نهال در جهت شرقی صورت پذیرد. همچنين منحني ارتفاع درختان بنه بر حسب سطح تاج پوشش ترسيم شده است. 

کلمات کلیدی: بنه، اکولوژی، الگوی پراکنش ، روش نزدیکترین فرد، بجستان

1- اصغري، حميد رضا،1374. بررسي شرايط زيستگاهي، تركيب سني و الگوي پراكنش گياه قيچ در منطقه توران، پژوهش و سازندگي، 26. 41-38.

2- بانک اطلاعات اداره فني جنگلداري و جنگلكاري، 1388. اداره كل منابع طبيعي و آبخيزداري خراسان رضوي.

3- پوربابائي، حسن و آهنی، حمید، 1384. بررسی الگوی مکانی درختان کرکف در جنگلهای شفارود گیلان، کنفرانس بین المللی زیست شناسی، ایران- رشت.

4- پوربابائي، حسن، 1383. كاربرد آمار در بوم شناسي (روشها و محاسبات پايه اي)، انتشارات دانشگاه گيلان،428صفحه.

5- زبيري، محمود، 1373. آماربرداري در جنگل( اندازه گيري درخت و جنگل)، انتشارات دانشگاه تهران، 401صفحه.

6- طرح شناخت مناطق اکولوژيک شيت 250000 : 1کاشان،1369، وزارت جهاد کشاورزي، مرکز تحقيقات کشاورزی و منابع طبيعي استان اصفهان.

7- عصری، یونس،1384. اکولوژی پوششهای گیاهی، انتشارات دانشگاه پیام نور.

8- عصری، یونس و مرادی، ایوب، 1385. جوامع گیاهی و نقشه جامعه شناسی گیاهی منطقه حفاظت شده امیر کلایه، پژوهش و سازندگی در منابع طبیعی، ج19، ش 1.

9- فياض، محمد، حيدري شريف آباد، حسين، 1377. بررسي برخي از خصوصيات اكولوژيك تاغ در استان سيستان و بلوچستان. پژهش و سازندگي،39 ،46-42.

10 ـ مجنونيان، هنريك، 1365. بررسي و شناسنامه مناطق چهارگانه تحت مديريت سازمان محيط زيست. دفتر آموزش سازمان حفاظت محيط زيست.

11- مصداقی، منصور (ترجمه)، 1380. توصیف و تحلیل پوشش گیاهی، انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد. 287 صفحه.

12- مصداقی، منصور، 1377. روشهای آماری در نحقیقات علوم کشاورزی و منابع طبیعی، انتشارات دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان. 288 صفحه.

 

13.Geburek, T.1994. Spatial Stand Structure of Suger maple in Ontario,Canada. 34:2. 267-278.

14.Grundy, I.1994. Spatial Pattern Regeneration and Groeth Rates of Brachystegia spiciformis and Julbernardia globifloro.CAB. 115:2. 101-107.

15. Hardy, O.J., Sonke, B., 2004. Spatial pattern analysis of tree species distribution in a tropical rain forest of Cameroon: assessing the role of limited dispersal and niche differentiation. Forest Ecology and Management 197: 191-202.

16. He, F., Legendre, P., La Frankie, J.V., 1997. Distribution patterns of tree species in a Malaysian tropical rain forest. Journal of Vegetation Science 8: 105-114.

17. Scheoeder, D. et al. 2002. A Comparison of Large-Scale Spatial Vegetation Patterns Following Clearcuts and Fire in Ontario Boreal Forests. Forest Ecology and Management. 159.217-230.