اکوسیستمهای خشک و نیمه خشک از بوم سازگانهای شکننده محسوب می شوند و هر گونه فشار بر این مناطق موجب بر هم خوردن تعادل اکولوژیکی و ایجاد ناپایداری در آن می شود و به تبع آن مشکلاتی نظیر تخریب خاک، حرکت شن های روان، زوال تنوع زیستی، افت کیفی و کمی آبخوانها، افزایش وقوع سیل، پر شدن سدها از رسوب، شور شدن و ماندابی شدن اراضی، مهاجرت وفقر را به دنبال دارد. لذا مدیریت این اکوسیستمها از حساسیت ویژه ای برخوردار است. تحقیقات و یافته های علمی می تواند در مدیریت این اکوسیستمها نقش عمده ای ایفا کند. تعاریف دانشمندان مختلف از مناطق خشک و شاخصهای گوناگون آب و هوایی و مطالعه بر مبنای آمایش سرزمین توام با بخشی نگری در این پژوهش بررسی شده است. هدف از این مقاله نگرشی به برخی از پژوهشهای علمی و ارائه راهکارهای عملی با استفاده از یافته های علمی در مدیریت اکوسیستمهای خشک با تاکید در بخش مرتع
 می باشد.

کلید واژه ها: خشکی، منابع طبیعی، شاخص اقلیم، بوم سازگان، مرتع

1- باغستاني ميبدي، ناصر، 1384.زمان و ميزان بهره برداري در مراتع خشك با توجه به رژيم بارندگي، مجموعه مقالات همايش مديريت مراتع مناطق خشك. دفتر فني مرتع.

2- بيات موحد، فرزاد، 1378. بررسي روابط بين پوشش گياهي و برخي عوامل محيطي، مجله پژوهش و سازندگي، شماره 450.

3- جاريانی، محمود، 1384. مقدمه اي بر مديريت مراتع در مناطق خشك و بياباني، مجموعه مقالات همايش در مديريت مراتع مناطق خشك دفتر فني مرتع.

4- خليلي، سيدمنصور و همكاران،1383. بررسي شيوه هاي مختلف بهره برداري از مراتع و تاثير آن در تخريب و بهبود مراتع، مجموعه مقاله هاي سومین همايش ملي مرتع و مرتعداري در ايران.

5- ذبیحی، علیرضا،1380. بررسی عوامل بیابانزایی غرب دریاچه نمک قم و روشهای کنترل آن، پایان نامه کارشناسی ارشد رشته مرتعداری، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه مازندران.

6- سببي، مهرداد، 1385. خشكسالي و مراتع، مجله طبيعت سبز، شماره اول.

7- سرافراز اردكانی، علي1380. آتريپلكس رويكردي نو به احياي كوير، نشريه جهاد، شماره 247-246

8- عليزاده، عسگر،1384. مديريت مراتع در مناطق خشك، مجموعه مقالات همايش مديريت مراتع مناطق خشك، دفتر فني مرتع.

9- قائمي، ميرطاهر،1384. بررسي تاثير پخش سيلاب در وضعيت، گرايش و تغييرات پوشش گياهي مرتع آبخوان پلدشت آذربايجان غربي، مجله جنگل و مرتع، شماره 66.

10- كريميان، علي اكبر،1383. بررسي و تعيين مناسبترين روش اندازه گيري توليد گياهان بوته اي در مناطق خشك، مجموعه مقاله هاي سومین همايش ملي مرتع و مرتعداري در ايران.

11- گويا، علي نقي، 1379. بررسي عوامل بيابانزايي دشت حسين آباد ميش مست قم و ارائه يك مدل منطقه اي، پايان نامه كارشناسي ارشد رشته بیابانزدایی، دانشكده منابع طبيعي دانشگاه تهران.

12- متين، محمود و همكاران ،1383. ارزيابي فرسايش خاك در مراتع، اراضي ديم و شخم زده بخشي از مناطق نيمه خشك استان اصفهان، مجموعه مقاله هاي سومين همايش ملي مرتع و مرتعداري در ايران.

13- هويزه، حميد، 1383. شناسايي و تكثير گراسهاي گرمسيري بومي، آموزه بهبود و اصلاح مراتع جنوب ايران، مجموعه مقاله های سومين همايش ملي مرتع و مرتعداري ايران.

 

14. Alberta, 2003.  Range and pasture management when dealing with drought, agri-facts.

15. Badripour et al, 2006. Rangelands of Iran an overview, technical bureau of rangeland.