بيابانزايي بزرگترينبحران بشر در دوره كنوني است و اين پديده در سده پيش رو با توجه به پيشبينيفرارسيدن يك دوران طولاني خشكسالي بيشتر از گذشته گسترش خواهد يافت. كليه فعاليتهايي كه در جهت حفظ و تعادل پايداري طبيعت واكوسيستمها انجام ميشود به عنوان اقدام بيابانزدايي تلقي ميگردد. موفقيت در بيابانزدايي مستلزم داشتن برنامه هاي جامع، جلب مشاركت مردم و اجراي هماهنگ و دقيق كارها درچارچوب پروژه هاي اجرايي مناسب است.مقابله با بيابان زدايي مستلزم استفادده بهينه از منابع مالي و امكانات است. مردم مناطق بيابانی از ديرباز علاوه بر حفظ آب در رابطه با حفظ خاک نيز چارهانديشی کردهاند چرا که زمينهای مناسب کشاورزی در اين مناطق معدود است. در اين راستا رابطه نزديك و هماهنگ آبخيزداري و بيابان زدايي ست كه متاسفانه در بخش هاي اجرايي و بعضا تحقيقاتي اگر چه هر يك از بخش هاي مربوطه از سالها پيش عمليات آبخيزداري و مهار بيابان زايي را در گستره كاري خود بدون توجه به آثار مشترك اين دو بخش كاري انجام مي دهند ولي كماكان هر بخشي و بويژه بخش بيابانزدايي بدون توجه به مناطق بالادست حوزه هاي آبخيز عمليات خود را در مناطق پايين دست متمركز كرده است. با انجام عمليات آبخيزداري و احياء پوشش گياهي شرايط مجدداً جهت بهره برداري با مديريت صحيح فراهم مي گردد. برهمين اساس مي توان برخي از فعاليتهاي آبخيزداري را نوعي بيابانزدايي معرفي نمود.از جمله اقدامات وفعاليتهايي كه در راستاي كنترل ومهاروبهره برداري ازسيل ، تغذيه منابع آبي وسفره هاي زيرزميني وشيوه هاي جلوگيري از شورشدن آبها وغيره كه دربخش آبخيزداري انجام مي شود. در حال حاضر عمده عمليات آبخيزداري در دو قسمت از حوزه هاي آبخيز صورت مي گيرد. الف- پخش و گسترش سيلاب در خروجي حوزه آبخيز ب- اعمال مديريت در بالادست حوزه هاي آبخيز (برای کاهش سيلاب) كليد واژه ها : بيابان ، بيابانزايي، بيابان زدايي، عمليات آبخيزداري ، حوزه آبخيز،سيل.
1- سازمان جنگلها ، مراتع وآبخيزداري كشور- برنامه اقدام ملي مقابله با بيابانزدايي وتعديل اثرهاي خشكسالي جمهوري اسلامي ايران (1381) ، انتشارات مؤسسه توسعه روستايي. 2- سازمان جنگلها ،مراتع وآبخيزداري كشور دفتر امور بيابان، نامه شماره 42/12833 مورخ 2/11/86 . 3- سازمان جنگلها ،مراتع وآبخيزداري كشور- معرفي سياستها و راهبردهاي پژوهش در بيابان ، بخش تحقيقات بيابان. 4- ماهنامه طبيعت سبز- بيابان وبيابانزايي، جامعه جنگلباني ايران، سال اول، شماره 4 ، خرداد 1386 5- اعظمي راد، محمود- مجتمع آموزش عالي جهاد كشاورزي (هاشمي نژاد). جزوه تدريس روشهاي احياء مكانيكي حوزه هاي آبخيز 6- اعظمي راد، محمود- دانشگاه آزاد واحد تربت جام . جزوه تدريس روشهاي جمع آوري آب در مناطق خشك. 7- خسروشاهي محمد، سخنراني علمي در جمع دانشجويان دانشكده منابع طبيعي دانشگاه تربيت مدرس مورخ 17/2/87
 پیوند منابع
محمود اعظمي راد كارشناس ارشد آبخيزداري
|
